حسن مرتضوی عرفان عملی وتصوف

مباحث ومطالب پیرامون عرفان عملی وتصوف
 
معرفی منابع جهت حافظ
ساعت ۱:٥٢ ‎ب.ظ روز شنبه ۱۱ اسفند ۱۳۸٦  
معرفی منابع جهت حافظ‌ پژوهی   سلام،     پس از تهیه نوشتهء کوتاهی که دربارهء شروح نوشته‌شده بر مثنوی معنوی آوردم و استقبال دوستان، تصمیم به تهیه مطلبی مشابه دربارهء منابع حافظ‌پژوهی گرفتم. جهت پرهیز از دوباره‌کاری، بدنبال نوشتار، کتاب، CD، یا صفحات وب گشتم. از جمله مطالب خوب و نسبتاً جامع در این زمینه را در وبلاگی بنام حافظ‌پژوهی یافتم. نویسندهء این وبلاگ مطلبی در دو بخش ذیل عناوین "کتابشناسی حافظ‌پژوهی" و "معرفی کتب تحلیلی، شرح‌ها و تفسیر‌های موجود دربارهء دیوان" تهیه نموده است که ضمن معرفی تهیه‌کننده و قدردانی از ایشان برای تهیه این مطلب خوب، آن را ذیلاً نقل می‌کنم. در ضمن این وبلاگ در حال نقل و تهیهء مطلب خوبی دربارهء فال حافظ است که تاکنون چهار قسمت آن را بروی وبلاگ خود قرار داده است. توصیه می‌کنم مطلب مذکور را بخوانید.    به فهرست ذیل، دو  CD مولتی‌مدیا و مفید "لسان‌الغیب 3" و "سروش حافظی" از محصولات شرکت نیستان جم را بیافزایید. با کلیک بر روی نام هر یک به بخش محصولات سایت این شرکت منتقل می‌شوید و توضیحات مفصل دربارهء این دو محصول مفید را می‌توانید ملاحظه کنید. ضمناً در CD "لسان الغیب 3" بخشی بنام "حافظ‌شناسی" وجود دارد که در آن بخش نیز منابع بسیاری معرفی شده‌اند. 26 بهمن 85 پانویس!   کتاب شناسی حافظ پژوهی (بنقل از وبلاگ حافظ‌پژوهی)  بخش نخست : برجسته ترین تصحیح های دیوان حافظ  -         دیوان حافظ به سعی سایه / نشر کارنامه / یکی از بهترین تصحیح های دیوان است حاصل کوشش هوشنگ ابتهاج و هم فکری دکتر شفیعی کدکنی . به گمان من در حال حاضر کامل ترین و قابل اعتماد ترین نسخهء تصحیح شده دیوان خواجه همین است.  -         دیوان حافظ به تصحیح سلیم نیساری / ؟ / که بیشترین نسخ خطی در این تصحیح توسط ایشان گرد آمده و مقابله شده اند ... البته یکی از معتبر ترین تصحیح ها هم هست .  -         حافظ / قزوینی ، غنی / انتشارات اساطیر / ارزش این تصحیح بیش از همه به این است که این نسخه اولین تصحیح علمی از دیوان خواجه است که در حقیقت بابی جدید در نگرش به متون کهن خصوصا دیوان حافظ را باز کرد . این چاپ متن اصلی تصحیح قزوینی و غنی است بدون کم و کاست . این تصحیح و تصحیح سلیم نیساری علاوه بر متن دیوان شامل « مقدّمهء گلندام » یا مقدّمهء جامع دیوان نیز هستند که تنها سند به جای مانده و معتبر از دوران خواجه است در مورد ایشان .  البته دیوان خواجه توسط استادان دیگری نیز تصحیح شده ، اما از آنجا که تعدّد این تصحیح ها موجب سردرگمی علاقمندان می شود و غالبا هر انتشاراتی یک دیوان بر اساس تصحیح یکی از بزرگان ارائه می دهد این سه دیوان به عنوان برجسته ترین تصحیح ها معرفی شد . این به آن معنا نیست که تلاش های بزرگانی چون استاد خانلری ، جلالی نائینی – نذیر احمد ، رشید عیوضی ، بهاء الدین خرّمشاهی ، انجوی و دیگر بزرگان نادیده گرفته شود بلکه به معنای انتخاب سه اثر کم اختلاف تر و البته صاحب مزیّت هایی چون تعدد نسخ خطی مورد رجوع ، ذوق شاعرانهء مصحح و البته میزان پایبندی به روش تصحیح ارائه شده می باشند .  بخش دوم : معرفی کتب تحلیلی ، شرح ها و تفسیر های موجود در بارهء دیوان  ( در این بخش بدون توجه به نوع نگارش و سلیقهء مولف کتاب سعی شده است کتب موجود در بازار معرفی شوند چرا که بسیاری از کتاب های قابل توجه در این موضوع تجدید چاپ نشده اند و البته کتاب های معرفی شده زیر را نیز می توان به دسته های متفاوت طبقه بندی کرد . )  -         آینهء حافظ و حافظ آینه / محمد رضا تاج الدینی / انتشارات پاژنگ  -         آیینهء جام ( شرح مشکلات دیوان حافظ ) / عبّاس زریاب خویی / علمی  -         از کوچهء رندان / دکتر عبدالحسین زرین کوب / سخن / یکی از کتب مرجع است در مورد شاعر خصوصا با نگاه ویژه ای که به تاریخ حیات خواجه دارد  -         به شاخ نباتت قسم ( باور های عامیانه دربارهء فال حافظ ) / زیر نظر دکتر محمود روح الامینی / انتشارات پاژنگ  -         پند و پیوند ( گزارش بیست غزل حافظ بر پایهء زیبا شناسی و باور شناسی ) / میر جلال الدین کزّازی / نشر قطره  -         پیر ما گفت / به کوشش سعید نیاز کرمانی / انتشارات پاژنگ  -         تاریخ عصر حافظ ( ج یک... جلد دوم آن به نام تاریخ تصوف در اسلام ) / قاسم غنی / زوّار  -         تاملی در حافظ / محمد علی اسلامی ندوشن / انتشارات یزدان ؛ نشر آثار  -         تماشاگه راز / مرتضی مطهری / صدرا  -         چارده روایت ( مجموعه مقالات ) / بهاء الدین خرّمشاهی / کتاب پرواز  -         حافظ / به کوشش خلیل خطیب رهبر / انتشارات صفی علی شاه / کتابی مفید شامل معانی ابیات ، کلمات مشکل و اعراب گذاری غزلیات حافظ بر اساس تصحیح قزوینی – غنی ؛  این کتاب به کسانی که می خواهند صحیح خوانی و معانی ابیات را بیاموزند توصیه می شود  -         حافظ / بهاء الدین خرّمشاهی / طرح نو  -         حافظ حافظهء ماست / بهاء الدین خرّمشاهی / نشر قطره  -         حافظ شناسی ( دورهء پانزده جلدی ) / به کوشش سعید نیاز کرمانی / انتشارات پاژنگ  -         حافظ شیرین سخن / دکتر محمد معین / صدای معاصر  -         حافظ نامه / بهاء الدین خرّمشاهی / انتشارات علمی و فرهنگی / شرحی است بر گزیده ای از غزلیات خواجه و در نوع خود یکی از کتاب های مرجع و قابل توجه به حساب می آید  -         حافظ و جام جم / دکتر جواد برومند سعید / پاژنگ  -         حافظ و قرآن ( تطبیق ابیات حافظ با آیات قرآن ) / مرتضی ضرغامفر / انتشارات صائب  -         خاطر مجموع ( دیوان ) / به کوشش شفیع شجاعی ادیب / انشارات فاخر / این کتاب حاصل مقابلهء بیست و یک نسخهء معتبر چاپی است ، در صفحهء مقابل هر غزل اختلاف نسخ و ابیات الحاقی آمده و ذیل هر غزل شرح بعضی از مشکلات ابیات درج شده است  -         دربارهء حافظ ( مجموعه مقاله های نشر دانش ) / زیر نظر نصر الله پورجوادی / مرکز نشر دانشگاهی  -         در گلستان خیال حافظ / خسرو فرشید ورد / ؟ -         دفتر دیگر سانی ها در غزل های حافظ / دکتر سلیم نیساری / سروش / که حاصل بررسی آن چهل و اندی نسخهء خطی بررسی شده توسط استاد است ... البته تنها جلد اول آن به چاپ رسیده است   -         دولت پیر مغان ( مجموعه مقالات ) / به کوشش سعید نیاز کرمانی / انتشارات پاژنگ   -         شرح سودی بر دیوان حافظ / سودی بسنوی / ترجمه دکتر عصمت ستّار زاده/ ؟  -         فرهنگ اشعار حافظ / احمد علی رجائی بخارائی / علمی  -         فرهنگ واژه های ایهامی در شعر حافظ / محمد ذوالریاستین/ فرزان روز  -         کلک خیال انگیز ( فرهنگ جامع دیوان حافظ ) / پرویز اهور /؟  -         گمشدهء لب دریا / دکتر تقی پور نامداریان / سخن  -         ماجرای پایان نا پذیر حافظ / محمد علی اسلامی ندوشن / انتشارات یزدان  -         مزاج دهر تبه شد ( شعر و اندیشهء حافظ در نگاهی به حافظ شناسی معاصر ) / محمود درگاهی / ؟  -         مکتب حافظ ( مقدمه ای بر حافظ شناسی ) / منوچهر مرتضوی / ؟  -         مگر آیینه ام ( مجموعه مقالات ) / سعید نیاز کرمانی / پاژنگ  -         نقشی از حافظ / علی دشتی / امیر کبیر  -         یک قصّه بیش نیست / حسن انوری / علمی / ... که به قول استاد خرّمشاهی « یکی از پر اطّلاع ترین و شسته رفته ترین آثار حافظ پژوهی در عصر جدید است »       امید است معرفی این آثار برای دوستاران شناخت اندیشه و شعر حافظ مفید باشد ....